Eserleriyle: Halid Ziya Uşaklıgil


halit ziya uşaklıgil hakkında bilgi ile ilgili görsel sonucu
Halid Ziya Uşaklıgil

Hepimiz adını ve eserlerini duymuşuzdur “özerk” edebiyatımızın öncüsü olan Halid Ziya Uşaklıgil’in. Gerek işlediği kırık hayatlarla, gerekse hayata tutunamayan insanlarıyla Halid Ziya Uşaklıgil gerçek anlamda realist bir yazar olma özelliğini taşıyor.
Yirmili yaşlarının başında ilk romanı “SEFİLE” yi yazan Halid Ziya, o dönemin “Hizmet” adlı gazetesinde bölüm bölüm yayınlardı eserini. Müslüman olan bir hayat kadınının baş rolde olduğu bu roman da Halid Ziya tamamen topluma ahlak dersi vermeyi bir kenara bırakıp arzuları uğruna bedel ödemeyi kabul eden karakterleri işlemeye başlar. Ama bunu özellikle MAİ ve SIYAH‘ta, AŞK-I MEMNU‘da ve KIRIK HAYATLAR‘da derinden görmeye başlarız. Onun karakterleri genellikle toplum ahlakına uymaz ve bundan dolayı cezalandırılmaz, bunlar toplumsal taleplerin arasına sıkışan karakterler olurlar. Halid Ziya batıya yönelen aydın dünyanın insanlarından biri olduğu için karakterleri de batıya yönelişe ayak uyduran temsilcilerdir diyebiliriz. Her ne kadar batıya yönelik olsa da aslında bu karakterler içimizden biridir, bizdendir. Bizim gibi kendileriyle hesaplaşanlar, isyanları kendilerine olanlar… Aşk-ı Memnu‘nun Bihter’i kendini öldürür, Kırık Hayatlar‘ın Ömer Behiç’i tüm tutkularından vazgeçer ve daha nice karakter hayal kırıklığını tadar. Bunların hepsi tamamen gerçek karakterlerdir.
Halid Ziya Uşaklıgil‘in Türk edebiyatına yaptığı en büyük katkı ise Türk romanını teknik kusurlarından arındırmasıdır. Daha çok bireysel konuları işleyen Halid Ziya, eserlerini üçüncü tekil şahıs ağzıyla ortaya koyar. Anlatıcı karakterlerin iç dünyasını, duygularını ve düşüncelerini kendine büründürür. Ağır ve süslü bir dille eserlerini kaleme alan Halid Ziya, kendi kişiliğini daima eserlerinden uzak tutmuştur. Ayrıca alışılmışın dışında farklı bir cümle düzeni vardır. Romanlarında aydın, bilgili ve kendi çevresinden seçtiği insanları işleyen usta yazar hikayelerinde ise halkın yaşayış tarzını ele alır. Teknik açıdan güçlü ve kusursuz işleyiş tarzıyla gözlemci gerçekliğini başarıyla ortaya koyar. Yaptığı ruh tahlilleri ve işlediği olay örgüleriyle okuyucuya gerçeklik tadı verir.

Yazdığı hikayelerinde ise artık dış dünyaya daha çok açılmış bir Halid Ziya Uşaklıgil çıkar karşımıza. Artık karakterleri dört duvar arasında yaşamaktan kurtulup dışarıya yönelmişlerdir. Halid Ziya Uşaklıgil‘in öykülerinde dikkat çeken önemli özelliklerden biri de kendi hayatını ve hayatında ki insanları yarı kurmaca bir halde dolaylı olarak dile getirmesidir. Bazı öykülerinde kendi anılarına yönelerek okuyucuya çocukluğu ve gençliği hakkında bilgiler de vermiştir. Öykülerinde işlediği konular arasında aşk birinci sıradadır. Eğer öyküsünde sosyal konulardan bahsedecekse bunlar genellikle hayatın zorlukları ve savaşın yol açtığı olumsuz durumlar olur.  Halid Ziya, öykülerinde ki mekanları ile karakterleri arasında sıkı bir bağ kurar. Ona göre; mekana ruh kazandıran insan, insanın ruh halini belirleyen de mekandır.

Halid Ziya‘nn bir başka özelliği de Servet-i Fünun döneminde yazarlar üzerinde etkili olmasıdır. Mehmet Rauf, Ahmet Hikmet gibi yazarların üzerinde konu ve üslup bakımından etkili olmuştur. Edebiyat dünyasına kazandırdığı eserleri ile Halid Ziya gerçek anlamda okunması ve bilinmesi gereken öncü yazarlarımızdan biridir.

 

SÜREYYA AĞAOĞLU ASLINDA KİMDİR ? içeriği okumak için  Buraya Tıklayın!
İçeriği Beğendin mi?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

Yorumlar 1

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Çok iyi bir araştırma yazısı.Kendi yorumunla da ayrı bir tat bulmuş.Tek solukta okudum kalemine sağlık ÜSTAT☺

Eserleriyle: Halid Ziya Uşaklıgil